Sözlük ve Eylem Planı
Değişim Sözlüğü
Görevlerin atanması, performans izleme ve çalışanların değerlendirilmesi dahil olmak üzere iş gücü girdi ve çıktılarını koordine etmek için bilgisayar programlı prosedürlerin (algoritmaların) kullanılması.
Çevrelerini analiz ederek ve belirli hedeflere ulaşmak için -belirli bir özerklik derecesiyle- eyleme geçerek zeki davranışlar sergileyen sistemler. Yapay zeka tabanlı sistemler yalnızca yazılım tabanlı olabilir ve sanal dünyada hareket edebilir (örneğin sesli asistanlar, görüntü analiz yazılımları, arama motorları, konuşma ve yüz tanıma sistemleri) veya yapay zeka donanım cihazlarına gömülü olabilir (örneğin gelişmiş robotlar, otonom arabalar, dronlar veya Nesnelerin İnterneti uygulamaları).
Çevresel olarak sürdürülebilir bir ekonomiye doğru, iyi yönetilmesi gereken ve herkes için insana yakışır iş, sosyal kapsayıcılık ve yoksulluğun ortadan kaldırılması hedeflerine katkıda bulunan bir süreç.
İş stresörlerinin varlığıyla ilişkili olumsuz etkileri durdurmak için çalışanların kişisel ve mesleki gelişimini teşvik eden iş yönleri.
Sürekli çaba gerektiren ve çalışanların sağlığını ve esenliğini sarsan, sağlığı bozan veya enerjiyi tüketen bir süreci başlatabilen iş yönleri.
İnsanların hayatın stresleriyle başa çıkmalarına, yeteneklerini fark etmelerine, iyi öğrenip çalışmalarına ve topluluklarına katkıda bulunmalarına olanak tanıyan bir zihinsel esenlik hali. İçsel ve araçsal bir değere sahiptir ve temel bir insan hakkıdır. Ruh sağlığı, kişiden kişiye farklı deneyimlenen karmaşık bir süreklilik üzerinde var olur. Herhangi bir zamanda; bireysel, ailevi, toplumsal ve yapısal faktörlerden oluşan çeşitli unsurlar ruh sağlığını korumak veya sarsmak üzere bir araya gelebilir.
Kötü iş tasarımı, organizasyonu ve yönetiminin yanı sıra işin zayıf sosyal bağlamından kaynaklanan ruhsal ve fiziksel sağlık riskleri. Sonuçlar arasında stres, tükenmişlik ve depresyon yer alır.
Yeniden Beceri Kazandırma (Reskilling): Bir çalışanın tamamen farklı bir iş için yeni beceriler kazanması amacıyla eğitilmesi (örneğin montaj hattından veri izleme görevine geçiş).
Beceri Geliştirme (Upskilling): Bir çalışanın mevcut işini geliştikçe daha iyi yapabilmesi için var olan becerilerini geliştirmesi amacıyla eğitilmesi (örneğin yeni bir yazılım güncellemesini öğrenmek).
Çalışanların çalışma saatleri dışında işle ilgili görev, faaliyet ve iletişimlerden kaçınma hakkı. Bu, çalışma süresi dışındaki e-postalara veya aramalara yanıt vermedikleri için herhangi bir olumsuz sonuçla karşılaşmama hakkını da içerir.
"Uygulama çoklu görevi (multitasking), sürekli bağlantıda olma, bilgi aşırı yüklemesi, sık sistem güncellemeleri ve bunların sonucunda ortaya çıkan teknik belirsizlik nedeniyle kullanıcıların yaşadığı stres."
Source: Tarafdar et al., 2007
İş sözleşmesi veya ilişkisi bağlamında, bilgi teknolojisi kullanılarak işin organize edilmesi ve/veya yürütülmesi şeklidir; bu kapsamda, normal şartlarda işverenin iş yerinde de yapılabilecek olan iş, bu yerin dışında gerçekleştirilir.
Kaynak: Tele-çalışmaya İlişkin Avrupa Çerçeve Anlaşması, 2002
Vücudun farklı bölgelerine yerleştirilebilen, sensörler ve hesaplama kapasitesine sahip (örneğin akıllı saatler, veri gözlükleri veya yerleşik sensörlere ya da etiketlere sahip diğer cihazlar), işleme amaçlı olarak diğer dijital sistemlere aktarılacak verileri toplamak için kullanılan elektronik cihazlardır.
Çalışanların konumu, iyi oluş hali ve mevcut görevi gibi bilgilerin toplanması uygulamasıdır. Çalışan gözetimi, işin ötesine de uzanan ve sosyal medya paylaşımlarının takibi ile web sitesi ziyaretleri gibi faaliyetleri de içeren, çalışan izlemenin daha müdahaleci bir türüdür.
İş yerinde kapsayıcılık, dışlanmış ve yeterince temsil edilmeyen çalışanların desteklenmesi ve sosyal aidiyet hissinin geliştirilmesi için kritik öneme sahiptir. İş yerinde kapsayıcı bir ortam yaratmak, ruh sağlığıyla ilgili damgalamalarla mücadele etmeyi ve ihtiyacı olan çalışanlara psikolojik destek hizmetleri sunmayı da gerektirir.
Kaynaklar: DSÖ, 2022; EU-OSHA, 2024
"Pazartesi Sabahı" Taahhüdü
Bu operasyonel kontrol listesi, kılavuzu somut eylemlere dönüştürür. Bunu "Pazartesi Sabahı taahhüdünüz" olarak kullanın: Increme-n-tal kılavuzunu kullandıktan sonra her bir maddeyi gözden geçirin ve başlamayı taahhüt ettiğiniz eylemleri işaretleyin. Kontrol listesi, üç adımlı Incremental Sürecini takip eder:
- ● Öngörün: gizli riskleri belirleyin, çalışanlardan ve yönetimden bilgi toplayın.
- ● Müzakere edin: toplantılara veya pazarlık görüşmelerine belirli teklifler ve koşullar getirin.
- ● İzleyin: anlaşmaların gözden geçirilmesini ve raporlama sistemlerinin fiilen çalışmasını sağlayın.
Bu sayfayı tek seferlik bir alıştırmadan ziyade canlı bir eylem planı olarak düşünün. İş yeriniz için en alakalı maddelerle başlayın ve ilerlemeyi takip etmek için düzenli olarak burayı tekrar ziyaret edin.
