Glosariusz i plan działania
Glosariusz zmian
Wykorzystanie komputerowo zaprogramowanych procedur (algorytmów) do koordynowania wkładu pracy i jej wyników, w tym przydzielania zadań, monitorowania wydajności i oceniania pracowników.
Systemy wykazujące inteligentne zachowanie poprzez analizę otoczenia i podejmowanie działań – z pewnym stopniem autonomii – w celu osiągnięcia określonych celów. Systemy oparte na AI mogą opierać się wyłącznie na oprogramowaniu, działając w świecie wirtualnym (np. asystenci głosowi, oprogramowanie do analizy obrazu, wyszukiwarki, systemy rozpoznawania mowy i twarzy) lub AI może być wbudowana w urządzenia sprzętowe (np. zaawansowane roboty, samochody autonomiczne, drony lub aplikacje internetu rzeczy).
Proces w kierunku gospodarki zrównoważonej środowiskowo, który musi być dobrze zarządzany i przyczyniać się do osiągnięcia celów godnej pracy dla wszystkich, włączenia społecznego oraz wyeliminowania ubóstwa.
Aspects of work that stimulate the personal and professional growth of workers, to stem the negative effects associated with the presence of job stressors.
Aspekty pracy, które wymagają ciągłego wysiłku i mogą zapoczątkować proces pogarszania stanu zdrowia lub wyczerpywania energii, co negatywnie wpływa na zdrowie i dobrostan pracowników.
Stan dobrostanu psychicznego, który umożliwia ludziom radzenie sobie ze stresami życiowymi, realizację swoich możliwości, dobrą naukę i pracę oraz wnoszenie wkładu w życie swojej społeczności. Ma on wartość wewnętrzną i instrumentalną oraz jest podstawowym prawem człowieka. Zdrowie psychiczne istnieje na złożonym kontinuum, które jest doświadczane w różny sposób przez poszczególne osoby. W dowolnym momencie zróżnicowany zestaw czynników indywidualnych, rodzinnych, społecznych i strukturalnych może łączyć się, aby chronić lub osłabiać zdrowie psychiczne.
Źródło: WHO, 2025, Arkusz informacyjny na temat zdrowia psychicznego
Zagrożenia dla zdrowia psychicznego i fizycznego wynikające ze złego projektowania pracy, organizacji i zarządzania, a także ze złego kontekstu społecznego pracy. Konsekwencje obejmują stres, wypalenie zawodowe i depresję.
Źródło: EU-OSHA, Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy
Przekwalifikowanie (Reskilling): Szkolenie pracownika w celu nabycia nowych umiejętności do wykonywania zupełnie innej pracy (np. przejście z linii montażowej do monitorowania danych).
Podnoszenie kwalifikacji (Upskilling): Szkolenie pracownika w celu doskonalenia istniejących umiejętności, aby lepiej wykonywał swoją obecną pracę w miarę jej ewolucji (np. nauka obsługi nowej aktualizacji oprogramowania).
Źródło: Cedefop, Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego
Prawo pracowników do powstrzymania się od wykonywania zadań, czynności i komunikacji związanych z pracą poza godzinami pracy. Obejmuje to prawo do uniknięcia negatywnych konsekwencji za nieodpowiadanie na e-maile lub telefony poza czasem pracy.
„Stres, którego doświadczają użytkownicy w wyniku wielozadaniowości aplikacji, stałej łączności, przeciążenia informacjami, częstych aktualizacji systemu i wynikającej z nich niepewności technicznej”.
Źródło: Tarafdar i in., 2007
Forma organizacji i/lub wykonywania pracy z wykorzystaniem technologii informacyjnej w ramach umowy o pracę lub stosunku pracy, w której praca, która mogłaby być wykonywana również w pomieszczeniach pracodawcy, jest wykonywana poza tymi pomieszczeniami.
Źródło: Europejskie porozumienie ramowe w sprawie telepracy, 2002
Urządzenia elektroniczne z czujnikami i mocą obliczeniową (np. inteligentne zegarki, gogle danych lub inne urządzenia z wbudowanymi czujnikami lub znacznikami), które można umieszczać na różnych częściach ciała w celu gromadzenia danych, które są wprowadzane do innych systemów cyfrowych w celu przetwarzania.
Praktyka gromadzenia informacji o pracownikach, takich jak ich lokalizacja, samopoczucie i bieżące zadania. Nadzór nad pracownikami jest bardziej intruzywnym rodzajem monitorowania, wykraczającym również poza pracę i obejmującym działania takie jak śledzenie postów w mediach społecznościowych i wizyt na stronach internetowych.
Inkluzywność w miejscu pracy ma kluczowe znaczenie dla wspierania poczucia przynależności społecznej pracowników marginalizowanych i niedostatecznie reprezentowanych. Tworzenie inkluzywnego środowiska pracy wiąże se również ze zwalczaniem stygmatyzacji związanej ze zdrowiem psychicznym i oferowaniem usług wsparcia psychologicznego pracownikom w potrzebie.
Źródła: WHO, 2022; EU-OSHA, 2024
Zobowiązanie „Poniedziałek rano”
Ta operacyjna lista kontrolna przekłada przewodnik na konkretne działania. Potraktuj ją jako swoje „Zobowiązanie na poniedziałek rano”: po skorzystaniu z przewodnika Increme-n-tal przejrzyj każdy punkt i zaznacz działania, które zobowiązujesz się podjąć. Lista kontrolna jest zgodna z trzyetapowym procesem Incremental:
- ● Antycypuj: zidentyfikuj ukryte ryzyka i zbierz informacje od pracowników oraz kadry zarządzającej.
- ● Negocjuj: przedstawiaj konkretne propozycje i warunki podczas spotkań lub negocjacji.
- ● Monitoruj: upewnij się, że umowy są poddawane przeglądowi, a systemy raportowania faktycznie działają.
Traktuj tę stronę jako żywy plan działania, a nie jednorazowe ćwiczenie. Zacznij od elementów najbardziej istotnych dla Twojego miejsca pracy i wracaj do nich regularnie, aby śledzić postępy.
