Het proces
The Operating System
Deze sectie legt de mentaliteit en het mechanisme voor onderhandelingen vast voordat er op specifieke onderwerpen wordt ingegaan. Onderhandelen is geen eenmalige gebeurtenis, maar een voortdurende cyclus. Het IncreMe-n-tal process helpt werknemersvertegenwoordigers om veranderingen te anticiperen, over oplossingen te onderhandelen en hun werkelijke impact in de loop van de tijd te monitoren.
Anticipate
Gebruik informatierechten en feedback van werknemers om risico's te identificeren voordat de verandering wordt doorgevoerd.
Negotiate
Breng de kwestie in een gestructureerde dialoog met het management, met inschakeling van technische experts en gezamenlijke organen.
Monitor
Ga na of overeenkomsten daadwerkelijk werken met behulp van evaluatiemechanismen, KPI's en gezamenlijke commissies.
Deze cyclus moet regelmatig worden herhaald: anticiperen → onderhandelen → monitoren → opnieuw anticiperen.
Data Collection Template
Voordat de onderhandelingen beginnen, moeten werknemersvertegenwoordigers een duidelijk mandaat opbouwen op basis van de zorgen van werknemers en bewijsmateriaal op de werkplek. Deze tool helpt vakbondsvertegenwoordigers om gestructureerde informatie van werknemers te verzamelen en deze om te zetten in concrete prioriteiten voor onderhandeling.
Het kan worden gebruikt:
- tijdens gesprekken op de werkvloer
- ter voorbereiding op vergaderingen met het management
- als een snelle diagnose voordat de onderhandelingen worden geopend
De onderstaande vragen richten zich op drie kerngebieden waar organisatorische en technologische veranderingen vaak spanningen veroorzaken. Beantwoord de onderstaande vragen op basis van de situatie op uw werkplek. Elk antwoord helpt bij het identificeren van mogelijke kwesties om te onderzoeken of in de onderhandelingen in te brengen.
Stap 1: Informatie en transparantie
Hebben de werknemersvertegenwoordigers om technische informatie over de geplande verandering verzocht?
Voorbeelden zijn: invoering van digitale instrumenten – systemen voor prestatiebewaking – organisatorische herstructurering – nieuwe productietechnologieën
Stap 2: Arbeidsorganisatie en werkdruk
Hebben werknemers melding gemaakt van mogelijke veranderingen in de werkdruk, het tempo of de prestatieverwachtingen?
Voorbeelden: hogere productiviteitsdoelstellingen – strengere prestatiebewaking – verwachtingen om buiten de werkuren bereikbaar te blijven
Stap 3: Psychosociale risico's
Have workers reported stress, pressure, or isolation linked to recent changes?
Voorbeelden zijn: technostress – verhoogde prestatiedruk – isolement in verband met digitaal werk of werken op afstand
Stap 4: De drijfveren van verandering
Digitale hulpmiddelen en surveillance (Interne drijfveren):
Hebben werknemers het gevoel dat hun privacy wordt gemonitord?
Groene transitie en regelgeving (Externe drijfveren):
Stap 5: Vaardigheden en toekomst
Paraatheid (Opleiding en ontwikkeling):
Sentiment van de werknemers:
National Highlights
Ontdek hoe de Increme-n-tal-cyclus wordt toegepast in verschillende nationale contexten. Klik op een land om specifieke bevindingen en lokale prioriteiten te bekijken.
Focus Belgium
In België worden psychosociale risico's en mentale gezondheid op het werk aangepakt via een goed ontwikkeld regelgevingskader voor veiligheid en welzijn op het werk. De Wet Welzijn op het Werk van 1996 en de daaropvolgende updates verplichten werkgevers om psychosociale risico's zoals stress, burn-out, intimidatie en slechte werkomstandigheden te beoordelen en te beheren.
Ondanks dit uitgebreide kader blijven psychosociale risico's een groeiend punt van zorg. Werknemers maken melding van een toenemende werkintensiteit, een hoge werkdruk en moeilijkheden bij het handhaven van een gezond evenwicht tussen werk en privéleven, factoren die bijdragen tot stress, burn-out en ziekteverzuim. Mondiale trends zoals digitalisering, organisatorische veranderingen en diversificatie van het personeelsbestand hebben een verdere invloed op deze risico's.
Bevindingen uit enquêtes in de metaalsector wijzen op problemen zoals gebrekkige interne communicatie, overmatige werkdruk en een veranderende arbeidsorganisatie als belangrijkste psychosociale uitdagingen. Tegelijkertijd kan het stigma rond mentale gezondheid werknemers ontmoedigen om deze problemen openlijk te bespreken. In deze context spelen sociale partners en werknemersvertegenwoordigers een cruciale rol bij het bevorderen van het bewustzijn, het versterken van preventiebeleid en het stimuleren van een werkplekcultuur die het mentale welzijn ondersteunt.
Raadpleeg het National Highlight voor België voor verdere inzichten.
Focus Ireland
In Ierland wordt mentale gezondheid op het werk voornamelijk aangepakt via de Safety, Health and Welfare at Work Act uit 2005, die werkgevers verplicht om risico's op de werkplek te beheersen, inclusief risico's die verband houden met stress en welzijn. Psychosociale risico's zijn echter niet expliciet gereguleerd en worden voornamelijk aangepakt via richtlijnen en goede praktijken die worden gepromoot door de Health and Safety Authority (HSA).
Onderzoeksresultaten in de metaalsector wijzen erop dat psychosociale risico's toenemen, waaronder werkintensiteit, financiële druk, baanonzekerheid en gebrekkige communicatie binnen de organisatie. Enquêteresultaten tonen aan dat stress (53%), angst (41%) en burn-out (34%) tot de meest gerapporteerde gevolgen van deze risico's behoren.
Het onderzoek belicht ook belangrijke belemmeringen bij het aanpakken van geestelijke gezondheid op het werk, waaronder stigma, beperkt bewustzijn bij managers, gebrek aan training en ontoereikend formeel beleid om werkgerelateerde stress te voorkomen. Het versterken van het bewustzijn op de werkvloer, het verbeteren van de training van managers en het bevorderen van de dialoog tussen werkgevers en werknemersvertegenwoordigers kunnen een belangrijke rol spelen bij het ontwikkelen van effectievere benaderingen voor de preventie van psychosociale risico's.
Raadpleeg het National Highlight voor Ierland voor verdere inzichten.
Focus Italy
In Italië wordt geestelijke gezondheid op de werkvloer steeds meer erkend als een belangrijk thema, met name in sectoren zoals de metaalbewerking, waar psychosociale risico's wijdverspreid blijven maar vaak worden onderschat. Hoewel de wetgeving werkgevers verplicht om werkgerelateerde stress te beoordelen en de gezondheid van werknemers te beschermen, is de uitvoering ervan in de verschillende bedrijven ongelijkmatig.
Onderzoek benadrukt dat overmatige werkdruk, slechte interne communicatie, verstoring van de werk-privébalans en digitale monitoring tot de meest voorkomende stressfactoren behoren die werknemers treffen. Aandoeningen zoals stress, angst, burn-out en uitputting worden vaak gerapporteerd, met een bijzonder sterke impact op vrouwen, ouders, jonge werknemers en werknemers in onzekere banen.
Ondanks het groeiende bewustzijn bij bedrijven en sociale partners blijven concrete preventiemaatregelen en psychologische ondersteuningsprogramma's beperkt. Het versterken van de participatie van werknemers, het verbeteren van organisatorische praktijken en het integreren van de preventie van psychosociale risico's in het werkplekbeleid zijn daarom belangrijke prioriteiten.
Raadpleeg het National Highlight voor Italië voor verdere inzichten.
Focus Slovakia
In Slowakije wordt geestelijke gezondheid op het werk voornamelijk aangepakt binnen het kader van veiligheid и gezondheid op het werk (VGW). Het Arbeidswetboek (Wet nr. 311/2001) en de Wet op de veiligheid en gezondheid op het werk (Wet nr. 124/2006) leggen de verantwoordelijkheden van werkgevers vast om te zorgen voor veilige en gezonde werkomstandigheden, inclusief de preventie van psychosociale risico's zoals stress en burn-out.
Onderzoeks- en enquêteresultaten in de metaalbewerkingssector wijzen erop dat psychosociale risico's wijdverspreid zijn en verband houden met factoren zoals een hoge werkdruk, ineffectieve communicatie binnen organisaties en financiële onzekerheid onder werknemers. Burn-out, stress en hoofdpijn of oogvermoeidheid behoren tot de meest gerapporteerde gevolgen.
Gegevens uit interviews en vragenlijsten belichten ook structurele belemmeringen bij het aanpakken van geestelijke gezondheid op het werk, waaronder hiërarchische werkculturen, angst om openlijk over stress te spreken en de prioriteit van productiviteit boven het welzijn van werknemers. Het versterken van het bewustzijn, het verbeteren van de communicatie en het bevorderen van preventieve strategieën via de dialoog op de werkplek kunnen daarom een sleutelrol spelen bij de ondersteuning van de geestelijke gezondheid van werknemers.
Consult the National Highlight for Slovakia for further insights.
Focus Slovenia
In Slovenië wordt geestelijke gezondheid op het werk steeds meer erkend als een belangrijk onderdeel van veiligheid en gezondheid op het werk. Het regelgevend kader bevat al bepalingen die psychosociale risico's aanpakken via het arbeidsrecht en de wetgeving inzake veiligheid op het werk, waarbij werkgevers worden verplicht risico's zoals stress, burn-out en intimidatie op de werkvloer te beoordelen en te beheersen.
Gegevens uit enquêtes en interviews in de metaalbewerkingssector belichten verschillende belangrijke uitdagingen, waaronder een hoog niveau van stress en burn-out, een hoge werkdruk, onzekerheid over de baan en een slechte organisatiecommunicatie. Werknemers maken ook melding van moeilijkheden in verband met de balans tussen werk en privéleven en emotionele eisen op het werk.
Ondanks het bestaan van een regelgevend kader blijft de effectieve uitvoering van preventieve maatregelen ongelijkmatig verdeeld over de werkplekken. Sociale partners kunnen daarom een cruciale rol spelen bij het versterken van het bewustzijn, het verbeteren van de praktijken op de werkvloer en het bevorderen van preventieve maatregelen om de geestelijke gezondheid van werknemers te ondersteunen.
Raadpleeg het National Highlight voor Slovenië voor verdere inzichten.
Focus Spain
In Spanje is geestelijke gezondheid op het werk een groeiend beleidspunt geworden, aangezien psychosociale risico's zoals stress, angst en burn-out de afgelopen jaren zijn toegenomen. Gegevens tonen een gestage toename van het ziekteverzuim als gevolg van psychische problemen, met name onder vrouwen en jongere werknemers. Deze problemen houden vaak verband met organisatorische factoren zoals een te hoge werkdruk, tijdsdruk, onzekerheid over de baan en een slechte communicatie op de werkvloer.
Hoewel de Spaanse wetgeving inzake veiligheid en gezondheid op het werk werkgevers verplicht werknemers te beschermen tegen alle werkgerelateerde risico's, zijn psychosociale risico's niet geregeld via een specifiek wettelijk kader. Daardoor hangt de preventie ervan grotendeels af van algemene gezondheids- en veiligheidsverplichtingen en van praktijken op de werkvloer.
Collectieve onderhandelingen en werknemersvertegenwoordiging kunnen daarom een belangrijke rol spelen bij de aanpak van deze risico's door preventieve maatregelen te bevorderen, de organisatie op de werkvloer te verbeteren en de participatie van werknemers in risicobeoordelingsprocessen te versterken.
Raadpleeg het National Highlight voor Spanje voor verdere inzichten.
Focus Turkey
In Turkije wordt geestelijke gezondheid op het werk voornamelijk aangepakt binnen het bredere kader van veiligheid en gezondheid op het werk. De nationale wetgeving inzake arbeidsveiligheid (Wet nr. 6331) verplicht werkgevers om risico's op de werkplek, waaronder psychosociale risico's, te beoordelen en te beheersen, hoewel specifieke bepalingen over geestelijke gezondheid beperkt blijven.
In de metaalsector worden psychosociale risico's beïnvloed door factoren zoals onzekerheid over de baan, hoge werkdruk, tijdsdruk, slechte organisatiecommunicatie en financiële zorgen. Uit enquêtegegevens blijkt dat stress, ziekteverzuim, burn-out en angst tot de meest gerapporteerde gevolgen van deze risico's bij werknemers behoren.
Onderzoek wijst er ook op dat het bewustzijn van psychosociale risico's bij zowel werknemers als het management onvoldoende blijft, wat een van de belangrijkste belemmeringen voor preventie vormt. Sociale partners en vertegenwoordigers op de werkvloer spelen daarom een belangrijke rol bij het bevorderen van het bewustzijn, het verbeteren van opleidingen en het versterken van preventieve maatregelen om de geestelijke gezondheid van werknemers te ondersteunen.
Raadpleeg het National Highlight voor Turkije voor verdere inzichten.
